کم بودن وزن جنین خطرناک است؟

کم بودن وزن جنین

کم بودن وزن جنین در داخل رحم یا اختلال رشد داخل رحمی، مسئله‌ای است که امکان دارد مادران باردار گرامی که در انتظار تولد فرزندشان هستند طی معاینات روتین بارداری متوجه آن نشوند. اختلال یا کمبود رشد جنین داخل رحم، به‌طور متوسط در ده درصد از حاملگی‌ها مشاهده می‌شود و به معنی وزن کمتر از حد مورد انتظار برای یک سن حاملگی مشخص است. به این معنا که رشد اعضای بدن جنین نسبت به سن حاملگی که در آن قرار دارد کمتر است. علت وزن نگرفتن جنین مختلف و متفاوت است. البته نباید فراموش کرد که کم‌وزنی گاهی منشا ژنتیکی دارد و اگر جنینی از والدین ریزجثه و با سلامت کامل در رحم برخوردار است، نیاز به مداخلات درمانی و نگرانی در این زمینه نیست.

کم بودن وزن جنین در رحم به چه دلایلی ایجاد می‌شود؟

دلایل کم بودن وزن جنین در رحم شامل عوامل مربوط به مادر، عوامل مربوط به جفت و عوامل مربوط به جنین هستند. عوامل مربوط به مادر مثل ابتلای مادر به عفونت‌ها، چند قلویی که باعث می‌شود هر کدام از جنین‌ها در معرض کمبود وزن باشند، مشکلات انعقادی مادر، کم‌وزنی شدید مادر قبل از بارداری، استفاده از سیگار و الکل، بیماری‌های کلیوی و… می‌باشد. بدیهی است سعی در برطرف کردن بیماری‌ها و مسائلی که یک خانم قبل از بارداری با آن‌ها روبرو است می‌تواند به سلامت و رشد ایده‌آل جنین کمک به‌سزایی کند. در مواردی مانند ابتلای مادر به بیماری‌هایی مثل دیابت، فشار خون، بیماری‌های کلیوی و… کنترل این بیماری‌ها با دارو و سبک زندگی صحیح، به سلامت بارداری وی کمک به‌سزایی می‌کند.

از عوامل مربوط به جنین می‌توان مشکلات کروموزومی، عفونت و نقص‌های مادرزادی بدن را نام برد که در  بررسی‌های مربوط به بارداری قابل پیگیری هستند. در این میان با رعایت احتیاطات لازم می‌توان برای درمان عفونت‌ها اقدام کرد. نقص‌های مادرزادی و مشکلات کروموزومی احتمالی را هم می‌توان با روش‌های تشخیصی دقیق‌تر پیگیری نمود.

مشکلات جفتی شامل فرآیندهایی که باعث کاهش خونرسانی به جنین می‌شوند هم از عوامل دیگر هستند. در این قسم، اشکالاتی که ممکن است در ساختار آناتومیکی جفت وجود داشته باشند، می‌تواند رشد جنین را تحت تاثیر قرار دهد.

کاهش وزن جنین در چه سنی از حاملگی بیشتر اتفاق می‌افتد؟

سن ایجاد اختلال رشد در جنین برای تشخیص دلایل احتمالی ایجاد کننده آن و بررسی موارد کمک‌کننده در درمان، مهم است. اختلال رشد جنین در رحم در سه ماهه آخر حاملگی، بیشتر در به دلیل نقص در تغذیه مادر و در موارد کمتر شایع به دلیل نقص جفت اتفاق می‌افتد. این در حالی است که اگر اختلال رشد جنین از ابتدای حاملگی وجود داشته باشد، نگرانی بیشتری نسبت به سلامت جنین وجود دارد.

کم بودن وزن جنین

کاهش وزن جنین در رحم آیا برای نوزاد متولد شده خطر و عوارضی دارد؟

بعضی از نوزادان متولدشده با کاهش رشد در حاملگی، به بیماری‌های ارثی مبتلا هستند. این در حالی است که برخی از آنان مشکل خاصی ندارند و تنها کمبود وزن نسبت به نوزادان با شرایط مشابه خود دارند که در موارد زیادی، با بالارفتن سن شیرخوار، این کمبود وزن با تغذیه مناسب شیرخوار جبران می‌شود. اما باید به این نکته توجه داشت، بسیاری از نوزادانی که با محدودیت رشد داخل رحم به هر دلیلی مواجه هستند، پس از تولد هم در ریسک بالاتری برای ابتلا به بسیاری از بیماری‌ها از جمله بیماری‌های عفونی قرار دارند.

چگونه می‌توان اختلال رشد جنین در رحم را تشخیص داد؟

روش‌های تشخیص کمبود رشد جنین در رحم شامل سونوگرافی، کم‌بودن ارتفاع رحم نسبت به سن بارداری در معاینه توسط پزشک و انجام سونوگرافی داپلر (عروق خون‌رساننده به جنین) در صورت شک به این اختلال است.

درمان اختلال کم بودن وزن جنین در رحم چیست؟

درمان کاهش رشد جنین در رحم شامل پایش مداوم رشد جنین در رحم توسط پزشک، توصیه به استراحت مادر برای وزن‌گیری بیشتر جنین و در صورت رشد کامل اعضای بدن جنین و وجود قابلیت حیات برای وی، القای زایمان است. در حال حاضر هیچ دارویی که بتوان گفت مستقیما برای درمان اختلال رشد جنین در رحم باشد، وجود ندارد.

آیا برای درمان کم بودن وزن جنین می‌توان از طب سنتی ایران کمک گرفت؟

از دیدگاه طب سنتی ایران، دو کیفیت گرمی و تری، برای رشد جنین لازم و ضروری  هستند و اگر بنا به هر دلیلی تعادل این کیفیت‌ها به هم بخورد، رشد جنین با کمبود مواجه می‌شود. تغذیه مناسب مادر در دوران بارداری، عدم انجام فعالیت‌های سنگین، انجام فعالیت ورزشی سبک حین بارداری، که منجر به افزایش تبادل گردش خون بین مادر و جنین می‌شود، خواب کافی و در زمان مناسب که به مادر کمک کند تا توان از دست رفته را بازیابد، از عوامل موثر در افزایش وزن‌گیری جنین هستند.

در میان تمام دلایل ایجاد کننده کمبود رشد جنین، اگر این اختلال به دلیل تغذیه نامناسب مادر و در دسترس نبودن مواد غذایی مفید برای رشد جنین باشد، طب سنتی ایران می‌تواند تا حد زیادی به برطرف‌شدن این مشکل کمک کند. تغذیه صحیح مادر در این دوران، اصلی‌ترین گام برای بهبود روند رشد جنین است. تغذیه شامل استفاده از مواد غذایی است که علاوه بر تامین گرما و رطوبت کافی برای رشد جنین، در حاملگی، مجاز بوده و به تقویت عمومی بدن مادر نیز کمک کنند.

خوراکی برای وزن جنین

به این منظور در ادامه برنامه پیشنهادی برای وعده‌های صبحانه، ناهار و شام و هم‌چنین میان‌وعده‌ها بیان خواهد شد.

صبحانه

استفاده مواد غذایی مانند:

  • عسل
  • مربای به
  • سیب
  • هویج
  • بالنگ
  • شیره انگور
  • کره یا خامه
  • زرده تخم مرغ عسلی
  • شیر گرم همراه گلاب

برای وعده صبحانه مناسب هستند.

کم بودن وزن جنین

ناهار و شام

در وعده‌های ناهار و شام:

  • ماهیچه گوسفندی که با مقداری نخود و برنج پخته شده
  • خورشت بامیه
  • اسفناج
  • کرفس
  • کدوتنبل
  • فسنجان
  • بوقلمون
  • کبک یا بلدرچین

مناسب هستند. بهتر است هر کدام از  این خورشت‌ها با مقداری کره یا روغن حیوانی پخته شوند. کباب گوسفندی یا جوجه کباب و شیربرنج هم از غذاهای مفید در این دوران است.

میان وعده

در میان وعده‌ها خوراکی‌هایی مثل:

  • مویز
  • کشمش
  • بادام
  • فندق
  • و پسته

مفید هستند.

میوه‌هایی هم‌چون:

  • سیب
  • موز
  • هلو
  • انگور
  • و انجیر

هم در این دوران توصیه می‌شوند.

استفاده از شربتی شامل:

  • یک قاشق مرباخوری تخم بالنگو
  • یک لیوان عرق بیدمشک
  • هل یا گلاب

هم در این دوران مفید است.

از دیگر میان‌وعده‌های مفید، نان و کره و عسل است که می‌تواند همراه یک لیوان شیر گرم و کمی گلاب استفاده شود. شیر بادام را هم می‌توان به عنوان یکی از بهترین میان‌وعده‌ها نام برد. طرز تهیه آن به این شکل است که ابتدا ۱۰-۱۵ عدد بادام درختی را داخل یک لیوان آب ریخته چند ساعت در یخچال قرار داده می‌شود. سپس آن را در دستگاه مخلو‌کن ریخته با کمی عسل و گلاب آماده مصرف است.

با انجام اقدامات فوق و  تامین مواد مغذی مورد نیاز برای رشد جنین در رحم، می‌توان انتظار داشت کمبود تغذیه‌ای جنین برطرف و به رشد بهتر او کمک شده است. لازم به ذکر مجدد است که برخی موارد ریزجثه‌بودن ارثی است و نباید با مداخلات بی‌جا سعی در تغییر چشمگیر آن داشت.

سخن آخر

دنیای مادری سرشار از رمز و رازها است و دوران بارداری می‌تواند مقدمه‌ای شیرین برای ورود به این دنیا باشد. با آرزوی سلامتی برای همه مادران و جنین‌هایشان…

ویرایش: دکتر فاطمه مرادی (مسئول کارگروه بارداری)

3.8 13 رای ها
امتیازدهی به مقاله
اشتراک در
اطلاع از
guest

1 دیدگاه
قدیمی‌ترین
تازه‌ترین بیشترین رأی
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
زینب بیگدلو
زینب بیگدلو
1 سال قبل

سلام،من ۲۲سالمه،الان ۳۱هفته است باردار هستم،وزن خودم ۵۵و وزن بچم ۱،۶۰۰ هستش،به نظرتون وزن جنین کمه؟چیکار باید بکنم

1
0
افکار شما را دوست داریم، لطفا نظر دهید.x